بررسی چالش های تامین مالی از طریق صکوک در اقتصاد ایران
کد مقاله : 1189-DENC3-FULL (R2)
نویسندگان
حسن چهارمحالی *1، علیرضا علی قندی2، مهدی روشندل3
11403-03-06
2کارشناس ارشد مدیریت مالی
3دانشجوی دکتری
چکیده مقاله
سرمایه و نحوه تأمین آن یکی از مباحث مهم اقتصاد مالی است. یکی از راه‌های متعارف تأمین مالی، تبدیل دارایی‌ها به اوراق بهادار است. اوراق قرضه که بر اساس بهره ثابت منتشر می‌شوند، در اسلام به دلیل مشابهت با ربا، منع شده‌اند. بنابراین، باید جایگزین مناسبی برای آن یافت. محققان صکوک را به عنوان یکی از جایگزین‌های مناسب برای اوراق قرضه معرفی کرده‌اند. انتشار صکوک از طریق بازار سرمایه یکی از راه‌هایی است که بنگاه‌ها می‌توانند برای تأمین مالی سرمایه در گردش یا سرمایه‌گذاری جدید جهت توسعه فعالیت‌های تولیدی خود از آن استفاده کنند. از طریق انتشار صکوک می‌توان نقدینگی موجود در جامعه (سپرده‌های مردم) را به صورت مستقیم به سمت تولید هدایت کرد، زیرا در این سازوکار بنگاه تولیدی به طور مستقیم با سرمایه‌گذاران (مردم) تعامل دارد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که در اقتصاد ایران، حجم تأمین مالی بنگاه‌ها از مسیر بازار سرمایه در مقایسه با اخذ تسهیلات از شبکه بانکی بسیار ناچیز است و در واقع از این ظرفیت مهم استفاده نمی‌شود. این امر نشان می‌دهد که چالش‌هایی در مسیر تأمین مالی از طریق انتشار صکوک در بازار سرمایه وجود دارد. این پژوهش به تحلیل این چالش‌ها پرداختیم و مداخله مستقیم بانک مرکزی در تعیین نرخ‌های اسمی، عدم الزام به رتبه‌بندی اوراق مالی بانی آن ، عدم شفافیت و پیچیدگی ماهیت این اوراق از مهمترین چالش ها شناسایی شدند.
کلیدواژه ها
تامین مالی، اوراق قرضه، صکوک، اقتصاد اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده