بررسی نقش معادن مرزی در حوضه اقتصاد و دفاع
کد مقاله : 1044-DENC3-FULL
نویسندگان
هادی نوجوان *1، عارف زینال پور2، رضا رستملو جوشین3، میلاد وطن پرست مسقران4
1سرپرست فنی پروژه معادن خوی ماکو
2مسئول دفتر فنی پروژه معادن خوی ماکو
3کارشناس استخراج پروژه معادن خوی ماکو
4کارشناس معدن پروژه معادن خوی ماکو
چکیده مقاله
معادن مرزی به عنوان منابع طبیعی ارزشمند، منجر به خودکفایی صنعتی و معدنی، کاهش وابستگی به واردات، محرومیت‌زدایی، ایجاد فرصت‌های شغلی، بهبود خدمات‌رسانی و رفاه اجتماعی می‌شود. معادن مرزی بدلیل موقعیت جغرافیایی، نقش مهمی در زیرساخت‌های حمل‌ونقل و حضور نیروی‌های امنیتی در مرزها ایفا می‌کنند. دوازده استان مرزی با بیش از 6000 کیلومتر مرز خاکی، در سال‌های 1398 تا 1401 بطور میانگین 63/37 درصد از معادن فعال کشور را در خود جای داده‌اند. در این مطالعه، استان‌های آذربایجان‌غربی و سیستان‌و‌بلوچستان بدلیل دارا بودن استعداد معدنی و بیشترین مرز مشترک خاکی، بعنوان مطالعه موردی انتخاب شده‌اند و براساس منابع آماری و سامانه کاداستر تعداد معادن مرزی آن‌ها تعیین شد که بترتیب حدود 55 و 14 معدن فعال در مناطق مرزی این استان‌ها قرار گرفته‌اند که شامل 95/0 و 24/0 درصد از معادن کل کشور، 26 و 52/9 درصد از معادن استان‌های آذربایجان‌غربی و سیستان‌و‌بلوچستان است. در این پژوهش، از آمارهای بدست آمده در مرکز آمار ایران، سازمان صنایع و معادن و مطالعات کتابخانه‌ای، تاثیر معادن مرزی بر اشتغال‌زایی، محرومیت‌زدایی، تولیدات معدنی و امنیت مناطق مرزی مورد بررسی قرار گرفت. با تحلیل‌های انجام شده در استان‌های مذکور، می‌توان به این نتایج دست یافت که استفاده بهینه از ظرفیت معادن مرزی، بر میزان تولیدات معدنی، اشتغال‌زایی مناطق مرزی، توسعه پایدار اقتصادی و افزایش امنیت مرزی تاثیرگذار می‌باشد و معادن مرزی با افزایش راه‌های دسترسی منجر به افزایش خدمات رفاهی و بهداشتی در منطقه می‌باشد. بنابراین، توسعه و بهره‌برداری بهینه از معادن مرزی می‌تواند به تحقق اهداف اقتصادی و دفاعی کشورها کمک شایانی نماید.
کلیدواژه ها
معادن مرزی، اقتصاد کشور، امنیت ملی، اشتغال‌زایی، میزان تولیدات معدنی؛
وضعیت: پذیرفته شده